Współczesna polityka senioralna coraz częściej odchodzi od myślenia o wieku dojrzałym wyłącznie w kategoriach opieki i zabezpieczenia społecznego. Samorządy lokalne, które traktują seniorów jako aktywnych i twórczych uczestników życia wspólnoty, zyskują nie tylko ich wdzięczność, lecz także silny kapitał społeczny. Szczególnie wartościowe są inicjatywy łączące aktywizację z edukacją i otwarciem na inne kultury.
Gmina Kolbudy od lat należy do samorządów, które w sposób konsekwentny i przemyślany rozwijają politykę senioralną. Oferta kierowana do starszych mieszkańców nie ogranicza się do jednorazowych wydarzeń, lecz tworzy spójny system działań obejmujących aktywność kulturalną, edukacyjną, społeczną i integracyjną. Kluby seniora, warsztaty tematyczne, spotkania międzypokoleniowe czy inicjatywy prozdrowotne budują przestrzeń do regularnego uczestnictwa w życiu gminy i wzmacniają poczucie wspólnoty.
Istotnym elementem tej strategii jest także otwartość na współpracę międzynarodową. Kolbudy od lat rozwijają partnerstwo z litewskim Niemenczynem, które – jak pokazuje praktyka – może być doskonałą platformą do działań skierowanych również do seniorów. Przykładem takiego podejścia był międzynarodowy wyjazd edukacyjno-kulturalny zrealizowany w ramach projektu „Czas rozwinąć swoje pasje!”, finansowanego ze środków programu Erasmus+
Pobyt seniorów z gminy Kolbudy na Litwie miał charakter znacznie szerszy niż typowa wycieczka. Program łączył poznawanie dziedzictwa Wilna i Wileńszczyzny z aktywnym uczestnictwem w warsztatach artystycznych, rękodzielniczych oraz taneczno-wokalnych. Szczególnie ważnym punktem były wizyty w Niemenczynie – mieście partnerskim – gdzie uczestnicy mogli bezpośrednio zetknąć się z lokalną społecznością, instytucjami kultury i edukacji oraz tradycją regionu
Tego typu działania sprzyjają nie tylko poszerzaniu wiedzy, lecz także budowaniu relacji międzyludzkich, wzmacnianiu poczucia własnej wartości i przełamywaniu stereotypów dotyczących wieku. Seniorzy stają się aktywnymi uczestnikami wydarzeń – twórcami, rozmówcami, partnerami do wymiany doświadczeń.
Szczególnie wymownym efektem projektu było bardzo duże zadowolenie uczestników, wyrażane po powrocie. Seniorzy podkreślali nie tylko wysoki poziom organizacyjny wyjazdu, lecz przede wszystkim jego atmosferę – poczucie bycia zauważonym, docenionym i zaproszonym do aktywnego współtworzenia wydarzeń. Dla wielu osób był to pierwszy w życiu udział w międzynarodowym projekcie edukacyjnym, co dodatkowo wzmacniało poczucie dumy i sprawczości.
To właśnie takie emocje i doświadczenia sprawiają, że projekty senioralne nie kończą się wraz z powrotem do domu, lecz procentują dalszym zaangażowaniem w życie lokalnej społeczności.
Wiele polskich samorządów prowadzi dziś współpracę z miastami i gminami partnerskimi, jednak wciąż stosunkowo rzadko wykorzystuje ten potencjał w polityce senioralnej. Przykład Gminy Kolbudy pokazuje, że warto rozszerzać partnerstwa międzynarodowe o wymianę senioralną – opartą na edukacji, kulturze i bezpośrednich relacjach międzyludzkich.
Środki europejskie, takie jak program Erasmus+, tworzą realne możliwości finansowania tego typu działań.
Anita Richert-Kaźmierska, Ekspertka w dziedzinie polityki senioralnej, ekonomii starzenia się i deinstytucjonalizacji usług społecznych
