Obecność Polaków w Turcji sięga XIX wieku i nierozerwalnie wiąże się z burzliwą historią walk o niepodległość. To właśnie po klęsce powstania listopadowego wielu polskich emigrantów znalazło schronienie w Imperium Osmańskim. W 1842 roku pod Stambułem powstał Adampol (dzisiejsze Polonezköy) – osada założona z inicjatywy księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, która stała się symbolem polskiej obecności nad Bosforem.
Adampol szybko przekształcił się w ważne centrum życia polskiej emigracji. Polacy mieli tu własny kościół, w którym odprawiano msze w języku polskim, a także prasę i instytucje podtrzymujące narodową tożsamość. Osada pełniła rolę jednego z pierwszych ośrodków emigracyjnych, działających na rzecz sprawy polskiej i idei odzyskania niepodległości.
Od tamtych czasów polska wspólnota w Stambule i innych miastach Turcji była zawsze widoczna. Mieszkały i działały tam wybitne postacie polskiego pochodzenia, które zapisały się również w historii państwa osmańskiego i nowoczesnej Turcji. Jedną z nich był Wojciech Popowski, znany jako Ali Ufki Bey – muzyk, dyplomata i mąż stanu, który pełnił funkcje na dworze sułtana i odegrał ważną rolę w kontaktach międzykulturowych.
Szczególne miejsce zajmuje także Konstanty Borzęcki, znany w Turcji jako Mustafa Celaleddin Pasza, autor jednej z pierwszych prac poświęconych tureckiej tożsamości narodowej – „Turcy dawni i współcześni”. Książka ta wywarła znaczący wpływ na myśl polityczną młodoturecką i była czytana przez Mustafę Kemala Atatürka, twórcę nowoczesnego państwa tureckiego. Idee w niej zawarte inspirowały proces budowy współczesnej Turcji.
Ciekawostką historyczną jest również Józef Bem. To wybitny polski generał, który walczył w armii tureckiej i przyjął imię Mustafa, stając się symbolem polsko-tureckich więzi wojskowych. Polonia turecka była więc nie tylko obecna w życiu kulturalnym i intelektualnym imperium, lecz także miała wpływ na historię militarną i polityczną regionu.
Dziś Turcja pozostaje jednym z kluczowych partnerów Polski – zarówno historycznie, jak i w realiach XXI wieku. Kraj ten przyciąga coraz większą liczbę Polaków, stając się jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych. Coraz częściej Polacy wybierają ją nie tylko jako miejsce wypoczynku, lecz także do życia i pracy, ciesząc się jej klimatem, kulturą i gościnnością.
Historia polskiej obecności w Turcji dowodzi, że relacje między oboma narodami mają długą, wielowymiarową tradycję i wyjątkowy charakter. Od XIX-wiecznych emigrantów politycznych, przez wybitne postacie współtworzące życie kulturalne i intelektualne imperium osmańskiego, aż po współczesnych turystów i rezydentów. Polacy w Turcji od pokoleń odnajdują przestrzeń do dialogu, współpracy oraz wzajemnego szacunku, budując mosty porozumienia między Wschodem a Zachodem.
Film, w którym o tureckiej Polonii opowiada przedstawiciel Dunaj Instytutu Dialogu, Hüseyin z Turcji, można obejrzeć pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=kxvF4vXd_rk