25 września o 14.00 w Parku Pamięci w Tuskulanach w Wilnie (ul. Žirmūnų) zostanie otwarta wystawa plenerowa: „WYSŁUCHAJ MOJEJ OPOWIEŚCI”. Wydarzenie odbędzie się w ramach Obchodów Dnia Pamięci Ofiar z Tuskulan.
– To wystawa, która łączy formę plenerową z wystawą wirtualną. Dzięki niej będzie można poznać bohaterów związanych z historią dworu, a także historię Wilna. Bardzo się cieszę, że ten projekt spotkał się z zainteresowaniem partnerów z Polski. Bez wątpienia jest to miejsce bardzo interesujące nie tylko dla Litwinów, lecz także dla Polaków – w naszym dworze grywał Stanisław Moniuszko, tu wychował się Franciszek Walicki, a rodzina Antonowiczów zapisała bohaterskie karty historii.
Dzięki współpracy z Fundacją „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego i wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP możliwe było stworzenie międzynarodowego projektu na wysokim poziomie, który będzie dostępny w trzech językach: litewskim, polskim i angielskim. Do zwiedzania wystawy konieczny będzie jedynie własny telefon i dostęp do internetu – wystawa będzie dostępna przez cały czas bezpłatnie.
Samo otwarcie wystawy wsparła Ambasada RP i Instytut Polski w Wilnie, a wydarzenie będzie prowadzone w języku litewskim i polskim – mówi Dovilė Lauraitienė, kierowniczka Muzeum Parku Pamięci w Tuskulanach w Wilnie.
Koncepcja wystawy, której autorką jest Ilona Lewandowska, jest bardzo prosta, jednak jej realizacja wymagała znacznych sił i zaangażowania wielu osób. Projekt graficzny stworzył Tomasz Bereźnicki, grafik, którego prace wielokrotnie były już obecne w Wilnie. Całą pracę merytoryczną i wirtualną wystawy przygotowali pracownicy Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy. W prace nad wystawą zaangażowało się również wielu aktorów, w tym aktorzy Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie, którzy nagrali polskie wersje opowieści.
– Zależało mi na tym, by historie, które usłyszymy od bohaterów wystawy, były jak najbardziej autentyczne, dlatego wszystkie teksty mają solidną podstawę w źródłach. Starałam się znaleźć jak najwięcej autentycznych wypowiedzi bohaterów wystawy, odtworzyć w pewien sposób ich styl mówienia. Nie wiem, na ile się to udało, ale przynajmniej udało mi się tych ludzi lepiej poznać – mówi Ilona Lewandowska, historyczka pracująca w Muzeum Parku Pamięci w Tuskulanach.
Park Pamięci w Tuskulanach to wyjątkowe miejsce, w którym zbiega się najpiękniejsze i najtragiczniejsze momenty w historii Litwy. W tym roku mija 80 lat, odkąd ten malowniczy teren zaczął być wykorzystywany przez NKWD jako miejsce ukrycia masowych grobów. Największą grupę wśród pochowanych w Tuskulanach stanowią „wrogowie ludu”, aktywnie zwalczający władzę sowiecką. Wyrok śmierci wykonano na 206 członkach litewskiego ruchu oporu, 43 uczestnikach powstania z czerwca 1941 r. oraz 32 żołnierzach i współpracownikach Armii Krajowej.
Obchody Dnia Pamięci Ofiar z Tuskulan w tym roku będą trwały aż cztery dni – od 25 do 28 września. Wystawa plenerowa „WYSŁUCHAJ MOJEJ OPOWIEŚCI” upamiętnia historię tego miejsca i ludzi, którzy na różne sposoby stawiali opór okupantom. W parku będzie można wysłuchać opowieści postaci, których życie lub śmierć są związane z Tuskulanami. Więcej informacji o Tuskulanach i bohaterach związanych z tym miejscem będzie można uzyskać, korzystając z QR kodu na własnym urządzeniu.
Wydarzenie tłumaczone będzie na język polski.
Partnerzy: Instytut Polski w Wilnie i Ambasada RP w Wilnie.
Projekt finansowany przez: Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP w konkursie „Polonia i Polacy za granicą 2024 – wydarzenia i inicjatywy polonijne” za pośrednictwem Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego.
Barbara Orszewska, Instytut Polski w Wilnie
Artykuł ukazał się w „Kurierze Wileńskim” Nr 107 (19468).
Źródło: https://pbc.uw.edu.pl/id/eprint/36390/1/Kurier_Wilenski_2024_107.pdf